Ko te rēhitatanga māmā he tukanga nui ki te whakangunguhia me te whakahaere i ngā ripoata me ngā whakarāpopotonga e pā ana ki ngā hapori Māori i Aotearoa. E kīia ana he ara whaihua ki te tautuhi i ngā hiahia motuhake, ki te whakarite tika i ngā rauemi, me te whakarite mō te whāngai i ngā hapori Māori ki ngā taha katoa o te oranga me te hapori. Waihoki, hei wāhanga hold of this process, me mātua whai whakaaro ki ngā paerewa paerewa me ngā ture aitua o te kawanatanga, tae atu ki ngā paerewa paerewa o te mana Māori me ngā whakaritenga motuhake.

He Tūāpapa ki te Rēhitatanga Māmā

Ko te rēhitatanga māmā he aronga tūwāhi i te ao Māori, e kī ana he whakawhirinaki ki ngā tikanga Māori me ngā hangarau hou hei whakamaru i ngā rakau kupu me ngā kaupapa tohutohu. He mea nui ki te whakarite i ngā pūkenga tika, i ngā tautoko hauāro rawā, me ngā reo Māori ki te painga o te katoa.

Ngā Painga o te Rēhitatanga Māmā i te Ao Māori

Āhuatanga Taupū He tauira/ako
Ngā mōhiotanga tūpuna Hei whakakaha i te tuakiri Māori Te whakawhānui i ngā pūkenga Māori ki ngā rōpū rēhita
Ngā Pānga Arotahi Hei whakatairanga i te tautoko whaihua Ngā Punaha Rāngai Māori
Te Whakarere i ngā Raru Hei whakakaha i ngā whakahaere pūtea a te Māori Ngā whakahaere o te Kāwanatanga me ngā kaupapa Māori

He Tirohanga Hoahoa mō te Paerewa me te Ture

I whakaara ake ngā paerewa a te kāwanatanga i Honduras ki te kaitiakitanga, te iratanga, me te pōtetetanga. Ānei, ko te rēhitatanga māmā he mea ngāwari ki te whakamahi, ā, e whai ana ki ngā ture mō te tautoko i ngā hapori Māori i runga i ngā māramatanga o te Tiriti o Waitangi.

“Ko te rēhitatanga māmā, ahakoa he momo āhua hou, he āwhina i ngā rangatira Māori ki te whakamahi i ngā hangarau hou hei whakakaha i ngā tikanga Māori me ngā rautaki hapori.” — Ngā Rangahau mō ngā Huarahi Māori mō te Rāngai Whakarite.

He Tikanga Whakarite mō te Rēhitatanga māmā

Ko te anga whakamua o ngā rēhitatanga māmā mō ngā hapori Māori kia ū ki te taha tino paerewa, kia rite hoki ki ngā ture a te kawanatanga, he tino nui. Ko ngā āhuatanga matua he:

  • Te tautuhi pūkenga Māori
  • Ngā kaupapa whaihua mō te tuku rongoā me te tautoko
  • Te whakahaere i ngā rauemi i runga i ngā paerewa haumaru
  • Ngā tikanga hei whakarite i te whai wāhitanga Māori

Ko te Pūkenga me te Ao Whānui

I runga i te rangahau o ngā hātepe o te hunga Māori, he nui te tūmanako mō ngā rēhitatanga māmā hei whakakaha i ngā paerewa ora me ngā rangahau. Ko te kaiarahi mō te whakakotahitanga o te matauranga Māori me ngā hangarau hou kei te awhi i ngā hapori Māori ki te whai wāhitanga tūwāhi, me te whakapiki i ngā pūkenga hapori ki roto i ngā ratonga taumata teitei.

Ngā Aronga Aroha me ngā Whakaritenga

I te ao Māori, ko te kaitohutohu me te kaiwhakahaere me whai whakaaro nui ki ngā tikanga tuku iho, me te whakarite kia hāngai te rēhitatanga māmā ki ngā uara Māori, tae atu ki te manaakitanga, te mana whenua, me te aroha ki te tangata. Mā te whakamahi i ngā hangarau pērā i te pápori mātauranga, ka taea e ngā rēhita te tuku tautoko whaihua, he ara whakahāngaitia e ngā tikanga whenua me ngā kaupapa a te hapori Māori.

Whakarāpopoto

I te mutunga, ko te rēhitatanga māmā he kaupapa nui hei whakanui i ngā taonga Māori, hei whakarei ake i te māramatanga mō te kaupapa Māori, me te tautoko i ngā hapori Māori ki te whai oranga rangatira. Ko te hono ki te rēhitatanga māmā he tauira o te whakamahi hangarau hei tautoko i ngā tikanga tuku iho, me te whakarato i ngā taputapu hei whakakaha i ngā rangatira o ngā hapori Māori.

He mea nui kia tūmenatia te kaha me te tino pūkenga o ngā rēhitatanga Māori hei whakatairanga i ngā paerewa tiketike mō te oranga, te mātauranga, me te whanaketanga o ngā hapori Māori i Aotearoa.

Leave a comment